|
Spreekbeurt: Lieveheersbeestjes |
Door Dagmar Poelemans. Wil je mijn spreekbeurt gebruiken of
vind je mijn spreekbeurt
tof, stuur dan een
mailtje. |
|
|
INLEIDING:
Ik zal jullie vandaag een beetje meer vertellen over insecten.
Oh, ik zie jullie allemaal al een beetje kijken van “eikes” insecten. Nochtans gaat mijn spreekbeurt over een beestje
dat niemand zal doodmeppen of vertrappelen. Een diertje dat de mooiste naam
draagt in heel het dierenrijk: het LIEVEHEERSBEESTJE. Maar eigenlijk is hij helemaal
niet lief, hij is een gulzig vleesetertje onder de insecten. Het zijn
zijn mooie kleuren en grappig lijfje dat ervoor zorgen dat hij geliefd
wordt door de mens. Trouwens kan hij zelfs heel nuttig zijn voor
ons. Dit zal ik jullie nu allemaal uit
leggen.
FAMILIE
Het lieveheersbeestje is familie
van de kevers . Kevers zijn insecten met ronde
lijven en harde vleugels.
Zoals alle insecten hebben zij 6
poten.
Er bestaan meer dan 5000 soorten
lieveheersbeestjes. Er zijn er rode, gele, zwarte, met 2, 7, 14, of 24 stippen,
zonder stippen, met haartjes….. Hoe verschillend ze er ook uitzien, toch
behoren ze allemaal tot dezelfde soort. In België komen er ongeveer 60
verschillende soorten voor.
|
Lieveheersbeestjes komen voor in de landen die rood gekleurd zijn |
|
BESCHRIJVING
De soort die wij allemaal kennen
is het zevenstippig lieveheersbeestje. We zullen dit diertje eens nader
bekijken.
Zijn lichaampje bestaat uit 3
delen: kop, borststuk en achterlijf. De poten en
de vleugels zitten aan het borststuk. Dit zijn de typische kenmerken van alle
insecten.
Op zijn kopje bemerken we grote
en kleine witte vlekjes.
Tussen die 2 vlekjes zitten de zwarte ogen. Op zijn rug
zitten 2 stevige schilden. Dit zijn echter niet zijn
vleugels waarmee hij kan vliegen. Het zijn zijn
verharde vleugels (dekschild) waaronder zijn 2 dunne vleugels zitten. Heeft er
iemand al eens een
LHB zien vliegen met zijn echte vleugeltjes?
Het LHB is minder dan 1 cm
groot.
VOEDSEL
Het lievelingsmaal van de LHB zijn de bladluizen. Per dag
lusten zij er wel een 100 -tal. Het LHB vindt zijn voedsel op de tast. Hij
heeft de bladluis pas ontdekt wanneer hij er tegen aan botst.
|
|
|
Nochtans eten niet alle LHB
hetzelfde. Er zijn er die schildluizen lusten, en sommige verkiezen schimmels.
Er komen zelfs planteneters voor.
De meeste soorten die in België
voorkomen leven van bladluizen.
ONTWIKKELINGSFASEN
Bij het lieveheersbeestje ziet
men bijna geen verschil tussen het mannetje en het vrouwtje.
Meestal is het mannetje iets kleiner. Pas bij de paring wordt duidelijk
wie het mannetje is, want deze klimt dan op de rug van het vrouwtje. Voordat
het vrouwtje haar eitjes gaat afleggen gaat ze eerst flink eten. In een kolonie
bladluizen zet zij dan haar eitjes af.
De gele eitjes, zo groot als een
speldenkop plakken aan de onderkant van bladeren, in kleine groepjes bij
elkaar.
Na 6 dagen worden de eieren
groenachtig en springen ze open. De larven kruipen er langzaam uit.
Ze zijn dan heel licht gekleurd.
Na ongeveer 30 minuten zijn ze helemaal zwart. Na een paar uur gaan ze de
omgeving verkennen op zoek naar voedsel . De bladluizen worden dan razend snel
opgegeten door de nog kleinere larven.
De kleine veelvraat groeit snel
en springt dan uit haar vel. Zo zal zij tot 3 keer vervellen. Na vier weken is
de larve groot genoeg en zal zij zich met haar achterpoten vasthechten aan een
blad . De larve is stijf en onbeweeglijk. Op dit ogenblik is zij aan het
verpoppen. Na 8 dagen scheurt de pop open en kruipt het volwassen kevertje te
voorschijn.
Op dit ogenblik is hij nog
helemaal geel en zonder stippen.
De kleur wordt stilaan donkerder
en de vleugeltjes verschijnen. Terwijl hij deze laat drogen worden zijn stippen
stilaan zichtbaar. Na een paar uur is hij helemaal rood met zwarte stippen. Het
kan nog een paar weken of maanden duren vooraleer hij de diep oranje-rode kleur
heeft.
BIJZONDERHEDEN
Als men een lieveheersbeestje ziet
denken de meeste mensen dat het aantal stippen zijn aantal levensjaren aanduid,
maar dat is helemaal niet juist. De stippen krijgt hij allemaal
tegelijkertijd.
Soms zien we een LHB dat op zijn
rug ligt of eentje die bloed (maar dan met geel bloed). Dan denken we dat dit
diertje dood of gekwetst is. Niets is minder waar. Het lieveheersbeestje is een
echte toneelspeler. Wanneer er gevaar dreigt trekken zij hun pootjes onder hun lichaam en blijven
doodstil zitten of laten zich vallen. Soms scheiden ze zelfs een geel vocht af
dat vies ruikt. Dit doen ze om hun vijanden op andere gedachten te
brengen, wie lust er nu een dood LHB?
Mezen en koekoeken laten zich
hier niet door vangen. Ook de larve van de gaasvlieg lust heel graag LHB.
Ook de mieren zijn geen
beste vrienden met de LHB. Mieren beschermen de bladluizen omdat die een
zoete vloeistof afscheiden waar zij
verzot op zijn.
Het LHB is een dagdiertje dat
een winterslaap doet samen in een groep. Ze zoeken beschutting in een
gebouw, kruipen onder boomschors, stenen of bladeren. Soms overwinteren ze in
door de mens gemaakte schutplaatsen.
De kevertjes leven meestal niet
langer dan 1 jaar.
De LHB zijn ook nog goede
vliegers, ze kunnen tot 50 km ver vliegen, zonder te stoppen.
NUTTIG ?
LHB zijn beste vrienden van de kwekers
van gewassen. Omdat zij een natuurlijk middel vormen tegen het bestrijden
van bladluizen die de gewassen opeten, worden zij in grote getallen gekweekt.
Dankzij deze diertjes komt er weeral minder gif in ons milieu. LHB zijn in
staat om hele velden bladluisvrij te maken.
SLOT
Wanneer je nu een LHB ziet, zet
het dan buiten op de planten zodat hij zijn nuttig werk kan verrichten.
Begrijpen jullie nu waarom er vele
knuffels of ondere kleine spulletjes de vorm hebben van een LHB?
Ik hoop dat jullie iets bijgeleerd hebben!
Wil je meer informatie over LHB?? Kijk dan bij GOOGLE.