DINOSAURIĖRS
door
Sjors Reemers
INHOUDSOPGAVE
1.
INLEIDING
2.
WAT IS EEN DINOSAURIĖR?
3. WANNER LEEFDEN DE DINOSAURIĖRS?
4.
WAAR LEEFDEN DINOSAURIĖRS?
5.
HOE LEEFDEN DE DINOSAURIĖRS?
6. WAAROM WAREN DE DINOSAURIĖRS ZO GROOT?
7. WAAROM ZIJN ER GEEN DINOSAURIĖRS MEER?
8.
HOE WORDEN DINOSAURIĖRS GEVONDEN?
9. SOORTEN DINOSAURIĖRS
10. AFSLUITING
1.
INLEIDING
Ik hou mijn spreekbeurt over
dinosauriėrs, omdat ik dit een erg leuk en interessant onderwerp vind. Er is
heel veel over bekend, maar zelfs de grote geleerden weten nog niet alles
precies. Ik probeer jullie nu in het kort een aantal dingen over deze diersoort
van lang geleden te vertellen.
2.
WAT IS EEN DINOSAURIĖR?
Een dinosauriėr is een soort
hagedis die lang geleden heeft geleefd. De dinosauriėr behoort tot de diergroep
reptielen. Er hebben honderden soorten dinosauriėrs geleefd. Zij hadden
allemaal 4 poten, een lange staart, een dikke huid en ze leefden op het land. De
kleur van de dinosauriėrs is aan niemand bekend. Maar men neemt aan dat ze een
schutkleur hadden, zodat ze goed pasten in hun leefomgeving. Ze plantten zich
voort door eieren te leggen.
In 1841 noemde de Britse geleerde Richard Owen
deze diersoort dinosauriėrs en dat betekent "verschrikkelijke
hagedissen.
De
dinosauriėrs ontstonden pas 225 miljoen jaar geleden, terwijl de
aarde al ongeveer 4500 miljoen jaar oud is. Zij leefden tijdens het krijt, jura
en trias tijdperk. De dinosauriėrs leefden ongeveer 160 miljoen jaar en dat is
heel lang. Want de mens bestaat pas ongeveer 2 miljoen jaar.
Toen de dinosauriėrs leefden zag de aarde er heel anders uit dan nu. Al het land zat aan elkaar vast en lag in de buurt van de evenaar. Het was er vochtig en erg heet. De dinosauriėrs leefden in deze tropische delen van de aarde. In de periode dat de dinosauriėrs leefden begon het land in stukken uit elkaar te drijven en zo komt het dat de dinosauriėrs overal ter wereld teruggevonden worden.
5.
HOE LEEFDEN DE
DINOSAURIĖRS?
Er waren vleesetende dinosauriėrs
die leefden van andere dieren. Andere dinosauriėrs leefden van planten. Dit kon
men zien aan de tanden die werden opgegraven. Een Tyrannosaurus
had tanden als dolken, hij was een vleeseter. Een Diplodocus had tanden
met een platte geribbelde bovenkant, hiermee maalden ze planten fijn.
De dinosauriėrs waren zo groot omdat ze dan goed bij de bladeren aan de bomen konden en geen vijanden hadden. De planteneters konden zo bij hun eten met die lange hals. En de vleeseters hadden geen vijanden omdat ze zo groot waren. Doordat de dinosauriėrs zo groot waren konden ze ook beter hun lichaamstemperatuur op peil houden. Door zijn dikke huid en grote lichaam koelde hij s nachts niet zo snel af. Maar niet alle dinosauriėrs waren groot. Er waren er ook die zo groot waren als onze kip nu.
Dat weten de geleerden zelfs
niet precies, maar ze denken dat er 65 miljoen jaar geleden
een meteoriet op aarde is gevallen en dat er daardoor teveel rook was
waardoor er geen zon op de aarde scheen en er geen planten konden groeien. De
dinosauriėrs konden zich hier niet zo snel aan aanpassen en stierven toen
allemaal uit. Of er waren teveel vulkaanuitbarstingen waardoor er ook teveel
rook en weinig zon op aarde was. Ook grote veranderingen in het weer kunnen de
oorzaak zijn geweest.
Dinosauriėrs worden gevonden
door in aardlagen te graven en doordat de aardkorst ook slijt en dan komen
fossielen bloot te liggen. Fossielen zijn versteende resten van dieren.
Geleerden die fossielen bestuderen heten paleontologen.
Er zijn heel veel soorten
dinosauriėrs. Tot nu toe zijn er ongeveer 1000 soorten bekend. Je kunt ze
op allerlei manieren indelen, bijv.:
-naar voedselsoort:vleesetend
(= carnivoor), plantenetend (=
herbivoor) of allesetend (= omnivoor).
-vliegend of niet vliegend
-naar grootte
-naar de tijd dat ze geleefd
hebben
Ik heb verschillende dinosauriėrs
meegenomen en wil jullie daar in het kort iets over vertellen.
Diplodocus:
Dit was een planteneter die
ongeveer 150 miljoen jaar geleden leefde. Het was een van de grootste dinosauriėrs
die ooit geleefd heeft. Van kop tot staart was hij 27 meter lang. Hij kon
gemakkelijk bij planten die 10 meter boven de grond groeiden. Fossielen zijn
gevonden in Noord-Amerika.
Brachiosaurus:
Ook dit was een planteneter
met een lange nek. Hij was ongeveer 23 meter lang en kon voedsel eten dat 11
meter boven de grond groeide. Ook hij leefde ongeveer 150 miljoen jaar geleden.
Fossielen zijn gevonden in Noord-Amerika en Afrika.
Stegosaurus:
Deze naam betekent hagedis
met dakpannen. Deze platen op zijn rug dienden om sneller op te warmen bij
kou of sneller af te koelen bij hitte. Ze regelden dus zijn lichaamstemperatuur.
Hij is 8 meter lang, leefde ongeveer 150 miljoen jaar geleden en zijn voedsel
bestond uit planten. Fossielen zijn in Noord-Amerika gevonden.
Triceratops:
De naam betekent kop met
drie hoorns. Hij was 9 meter lang en zijn hoorns waren iets langer dan 1
meter. Ze werden gebruikt om te vechten. Hij
at planten en leefde ongeveer 70 miljoen jaar geleden in kudden. Fossielen zijn
in Noord-Amerika gevonden.
Styracosaurus:
Deze had achter op zijn kop 6
stekels met nekkraag. Deze dienden ter bescherming van de nek en om indruk te
maken op vijanden. Op zijn neus had hij een 1 meter lange hoorn waarmee hij
vijanden aanviel. Hij was ongeveer 5 meter lang en leefde ongeveer 80 miljoen
jaar geleden. Hij was ook een planteneter. Fossielen zijn gevonden in
Noord-Amerika.
Tyrannosaurus:
Zijn naam betekent
tiranhagedis. Dat wil zeggen dat hij de baas speelde over de andere
dinosauriėrs die dan ook erg bang voor hem waren. Hij was ongeveer 15 meter
lang, had een kop van 1½ meter lang en tanden van wel 15 cm lang. Hij liep op
zijn achterpoten en had maar hele kleine voorpoten. Hij was de grootste
vleeseter en leefde ongeveer 70 miljoen jaar geleden. Fossielen zijn gevonden in
Noord-Amerika.
10.
AFSLUITING
Dit was mijn spreekbeurt. Ik hoop dat jullie genoten hebben en dat jullie er wat van geleerd hebben.
Wil je meer informatie over Dinosauriėrs?? Kijk dan bij GOOGLE.