Frisdrank / Cola

door Annika Dekker

1. Waarom heb ik dit onderwerp gekozen?

- We drinken elke dag veel frisdrank, bij het eten, na schooltijd, als het warm is, maar hoe wordt het eigenlijk gemaakt en hoe is het begonnen? Dat wil ik nu gaan vertellen.

2. Wat is frisdrank? Verschillende soorten frisdrank aanwijzen.

- een verfrissende, dorstlessende drank waar geen alcohol in zit.

- In frisdrank zit altijd water, suiker, vruchtensappen en/of aroma's.

- Aroma's zijn geurstoffen, zodat het drinken lekker ruikt.

- Soms zitten er ook stukjes fruit of vruchtensap (aanwijzen sinaasappelsap) in of delen van een plant (aanwijzen spa cactus).

- In meeste frisdrank zit koolzuur, zoals cola, sinas, cassis ( aanwijzen flessen) maar soms ook niet zoals appelsap, sinaasappelsap, vruchtensap (aanwijzen pakken, Koolzuur is een gas, waardoor er prik en belletjes inkomen.

- uitleggen dat frisdrank zonder koolzuur in pak zit en met koolzuur vaak in fles, kan je weer afsluiten, zodat prik erin blijft en pak gaat anders bolstaan, omdat gas eruit wil)

- Er zijn 2 groepen frisdranken: light en gewoon (laten zien)

- In light frisdranken zijn er i.p.v. suikers, kunstmatige zoetstoffen aan toegevoegd.

- Dit is handig voor als je geen suiker mag of als je niet dik van al dat suiker wilt worden en suiker is slecht voor je tanden.

3. De geschiedenis van frisdrank

- Frisdranken bestaan al honderden jaren.

- in de 17^e eeuw in Italië zijn ze begonnen met de verkoop van dranken bestaande uit limoensap ( een soort citroensap) , suiker en water. Toen heette het limoenade. Dit werd verkocht in ijswinkels, waar ze het goed koel konden houden.

- Later werden er ook sinaasappels, frambozen, aardbeien en bessen gebruikt.

- Het was toen duur, dus alleen door rijke mensen gedronken; het werd van echt mineraalwater gemaakt dat uit bronnen in Belgie en Duitsland kwam.

- Eind van de 18^e eeuw was er iemand die koolzuur kon mengen met water (mijnheer Priestley). Zo werd het een soort kunstmatig mineraalwater.

- Dit kunstmatige mineraalwater werd eerst door apothekers gemaakt en het heette limonadegazeuse. Omdat frisdranken bruisen, dacht men dat het leefde en energie gaf.

- Vanaf die tijd heette het frisdrank en begonnen meer fabrieken het te maken

- De frisdranken werden eerst in stenen kruiken verkocht. Nadeel hiervan was dat de koolzuur er door de poreuze steen snel uit was.

- Toen bedacht men dat het beter in een glazen fles met kurk gedaan kon worden.

- De kurken droogden echter snel uit. Er zijn toen diverse doppen bedacht tot uiteindelijk de nu bekende schroefdop.

4. Hoe wordt frisdrank gemaakt in een fabriek?

- eerst wordt de siroop bereid. De suiker wordt opgelost in water. Dan wordt het vruchtensap en geur- en smaakstoffen erin gedaan. In Cola wordt een deel van de colanoot erin gedaan.

- daarna wordt de siroop vermengd met het water. Dat kan gewoon gezuiverd water zijn, maar bijvoorbeeld ook bronwater.

- Dan wordt er koolzuur in gedaan.

- Dan wordt de frisdrank gebotteld (in flessen gedaan.) Dit gebeurt met een machine, een lopende band. Hierbij wordt bij de flessen, die uit de winkel komen, de dop eraf gehaald en worden ze schoongemaakt en omgespoeld. Ook gaan de flessen nog langs een machine die we de 'sniffer' noemen. Hier wordt door de machine geroken of er geen vieze stoffen in de fles bewaard zijn, zoals bijv terpentine, benzine. Deze 'vieze' flessen worden eruit gehaald en niet gebruikt. Daarna worden de flessen in de vulmachine gevuld, soms wel 40.000 per uur. Hierna draait de sluiter de doppen erop en wordt er door een andere machine nog gecontroleerd of de flessen goed zijn gevuld.

- Hierna krijgen de flessen een etiket en worden ze in kratten gedaan.

5. Hoe maak ik zelf frisdrank? (recepten uitdelen)

Je kunt ook zelf frisdrank maken:

Nodig:

· een citroen

· een kan met water

· poedersuiker

· zuiveringszout ( dit kun je bij de drogist kopen)

· een sinaasappelpers

· een mes, theelepel en een eetlepel

· glazen

Koolzuurgas kun je ook zelf maken. Dit doe je door zuiveringszout te mengen met een zuur, zoals citroensap.

We hebben het geprobeerd, maar het was niet zo erg lekker en daarom mogen jullie het thuis proberen.

6. De verpakking van frisdrank:

Verschillende soorten verpakking meenemen: blikje, flesje en grote petfles

- Frisdranken kun je overal kopen en drinken. Voor thuis heb je grote pet-flessen (plastic flessen van 1 of 1 1/2 liter). Om frisdrank naar school mee te nemen heb je blikjes of kleine flesjes.

- Voordeel van blikjes is dat je het niet hoeft in te leveren voor statiegeld. Tegenwoordig zijn ze er over na aan het denken om er wel statiegeld voor te vragen om dat iedereen de blikjes zomaar laat slingeren.

7. We gaan nu verder over 1 soort frisdrank en dat is Cola.