Halloween
Patty
van Rossum
Halloween is een
typisch Amerikaans feest. Ieder jaar hebben de Amerikanen op 31 oktober
halloween. De Nederlanders hebben niet echt een griezelfeest. Maar ze doen een
beetje met de Amerikanen
mee. Wat is halloween nou eigenlijk voor een feest? Voor Nederlanders is het een
griezelfeest. Waar mensen zich als iets griezeligs verkleden. Maar wat wordt er
nu eigenlijk echt gevierd?
Hiervoor zijn
verschillende meningen.
Sommigen zeggen dat het een feest voor duivelaanbidders is. Anderen zeggen dat het een onschuldig overblijfsel is van een oud ritueel. Het woord ‘halloween’ is afgeleid van ‘All Hallows Eve’. Dit is de avond voor het katholieke ‘Allerheiligen’ (All Hollows day) wat op 1 november valt. Maar in de 5e eeuw voor Christus eindigde de zomer officieel op 31 oktober. Dit feest werd door de kelten ‘Samhain’ genoemd. Dit was voor hun oud en nieuw.
De
legende van het Keltische nieuwjaar vertelt dat op 31 oktober de laatste
zomerdag is. Op die dag zullen de lichaamloze geesten van de mensen die het
vorige jaar gestorven zijn terug komen. Zij gaan dan op zoek naar (levende)
lichamen die zij het jaar daarna kunnen bezitten. De Kelten geloofden dat dit de
enige manier van leven na de dood was. Niets zou die dag
meer bestaan, zodat de geesten van de doden zich konden
verenigen met de levende. Natuurlijk wilden de levenden niet dat de
geesten in hun lichaam kwamen. En om er voor te zorgen dat de geesten hun
lichaam niet
zouden kiezen, deden de mensen alle vuren in hun
huizen uit en trokken oude kleren aan. De mensen dachten dat de geesten hun
lichamen dan niet meer zouden willen hebben, omdat ze lelijk waren en het in hun
huis veel te koud was. Verder maakten de mensen veel herrie in de buurt waar ze
woonden. Zo probeerden ze de geesten weg te jagen.
Na halloween staken de kelten hun vuur
weer aan met een speciaal vuur. Dat vuur was van hen allemaal.
Dit heette Druidische vuur en het brandde
in het midden van Ierland bij Usinach. De Rooms-katholieken namen de gebruiken
van de Kelten over en deden alsof die van hen zelf waren. De manier waarop de
gebruiken werden uitgevoerd veranderden steeds meer in rituelen. Een ritueel is
een gebruik volgens de godsdienst. Dus als de kerk zegt het moet zo dan mocht
dat vroeger niet anders. Op een gegeven moment werd het geloof in geesten die
het lichaam over namen steeds minder. Het werd meer een ceremonie, dit is een
plechtigheid, om zich te verkleden als trollen, spoken en heksen.
In de jaren rond 1840 werd het
Halloweenfeest door Ierse immigranten naar Amerika gebracht. Immigranten zijn
mensen die in een ander land gaan wonen. Rond die tijd had je favoriete grappen,
bijvoorbeeld het omgooien van bijgebouwen en het niet helemaal goed ophangen van
een hek. De gewoonte rond ‘trick-or-treat’ (zeg: trikkor-triet) – wat betekent geef me iets lekkers of ik
neem je te grazen – komt helemaal niet van de Kelten. Dit is in de 9e
eeuw in Europa een gewoonte geworden. Op 2
november (Allerzielen) gingen de vroegere Christenen al lopend van dorp naar
dorp om te bedelen om ‘zielen cake’. Dit is brood met krenten. Des te meer
cakejes de bedelaar kreeg hoe meer hij beloofde om te bidden voor de dode
familieleden van de gevers. Men geloofde dat de gebeden van
de bedelaar de doden zouden helpen om in de hemel te komen.
De traditie rond de lampion komt uit een
legende van Jack de Vrek. Jack was een
akelige man, die gierig en onbetrouwbaar was. Op de avond van 31 oktober kwam de
duivel hem halen, omdat het tijd was om te sterven. Maar Jack wilde nog niet
dood en liet de duivel in een boom klimmen. Op die boom tekende hij een kruis,
zodat de duivel daar gevangen zat. Als de duivel Jack niet meer lastig zou
vallen, zou hij hem loslaten. Toen Jack dood was mocht hij niet naar de hemel,
omdat hij zo slecht was geweest. Maar hij mocht
ook niet naar de hel, omdat hij de duivel had bedrogen. In plaats daarvan kreeg
Jack van de duivel een gloeiend houtje. Zo kon hij zijn weg vinden door het enge
duister. Het gloeiende houtje zat in een uitgeholde knol om hem langer te laten
gloeien. De Ieren gebruikten toen knollen als lantaarns, maar toen de
immigranten in Amerika de pompoen zagen, gebruikten ze die als lantaarn, want
die was veel mooier. Zo werden de lampionnen in Amerika uitgeholde pompoenen met
een gloeiend lichtje erin.
Dus Halloween is niet ontstaan vanuit het aanbidden van de duivel. Het is ontstaan uit het nieuwjaarsfeest van de Kelten. En uit de oude gebruiken van de Rooms-Katholieken en de Christenen uit Europa. In Amerika zijn er nog steeds kerken die Halloween met de kinderen vieren. In Nederland heb je dat niet. Halloween maak je tenslotte net zo eng als je zelf wilt!
Omdat ik geen
plaatjes heb, heb ik een pompoencake gebakken. Hoe het smaakt is een verrassing
en eigenlijk ook best eng.
Eet smakelijk
allemaal!
De legende zegt dat wanneer je op 31
oktober een spin ziet dit een geest is van een overleden persoon waar je heel
veel van houdt.