Hoofdkussens
door
Max
Reumer
Ik
wil mijn spreekbeurt houden over kussens. Ik moest een onderwerp voor deze
spreekbeurt bedenken en lag hierover te denken in mijn bed, toen ik dacht:
“het ligt we lekker zo’n kussen.” Vandaar dit onderwerp.
Er
zijn kussens in vele soorten en maten. Bank- en stoelkussen, sierkussens en
speelkussens, zoals deze waarvan je een knuffeldier kan maken (olifantenkussen
laten zien).
Tijdens
mijn spreekbeurt wil ik het hebben over hoofdkussens.
Een
goed kussen is belangrijk
Door
de rug van de mens loopt de wervelkolom. (laten
zien op skelet).
Om
goed uit te kunnen rusten als je slaapt is het belangrijk dat je wervelkolom
ontspannen is. Dit kan alleen als hij recht ligt en goed ondersteund wordt. (plaatje, op het eerste plaatje zie je dat de wervelkolom in een hele
bocht maakt, dit is dus niet goed. Op het tweede en derde plaatje zie je dat de
wervelkolom zijn natuurlijke houding heeft)
Als je wervelkolom niet goed ondersteund wordt, kun je pijn in je nek krijgen.Daarom is het hoofdkussen belangrijk. Tegenwoordig zijn er heel veel soorten hoofdkussens, zodat voor iedereen de juiste ondersteuning gevonden kan worden. Dat is niet altijd zo geweest.
De
geschiedenis van het kussen.
De
eerste sporen "het bed" , vind je tijdens in het bronstijd. In de
grond werd een gat gegraven die met dierenvellen werd bedekt. De oude
Egyptenaren gebruikten bedden met een geraamte
van hout en brons.
De
Galliërs en oude Europeanen sliepen met vellen bedekt op de grond. Sommigen
begonnen een matras met mos en bladeren te gebruiken om iets zachter te liggen.
Het
is in de middeleeuwen dat het eerste model van ons bed wordt gebruikt.
De
eerste kussen en matrassen komen pas rond 1200 na Christus. De
matras en oorkussens waren
gevuld met gras (gras laten zien),
paardenhaar, wol of pluimen. Ook werd er gebruik gemaakt van stro of zeegras.
Vervolgens
werden de oorkussens of hoofdkussens groter en als dekens gebruikt.
In
België heet een hoofdkussen nog steeds een oorkussen.
Zo’n 100 jaar geleden sliepen mensen met veel kussens, zodat ze een beetje zittend konden slapen. Toen geloofden men dat als je plat ging liggen er teveel bloed naar je hoofd stroomde en dat je daar allerlei hersenziektes van kreeg.
De
neksteun
In
de ontwikkeling van het kussen heeft de neksteun een belangrijke rol gespeeld.
De neksteun (plaatje laten zien, Hier zie
je verschillende neksteunen) komt van de oude Egyptenaren. Deze kenden al
3000 jaar voor Christus de hoofd- en neksteunen.
Ze gebruikten de neksteun om beter te kunnen slapen. Een neksteun werd
gemaakt van hout, met een soort schaal die het hoofd ondersteunde. Neksteunen
worden nog steeds gebruikt in de Japan en China. Ook in Oceanië zijn er
volkeren die de hoofd- en neksteun nog gebruiken (plaatje,
hier zie je een man op een neksteun liggen). Daar mogen alleen de mannen op
een hoofdsteun slapen. De vrouwen slapen op een bundeltje lappen. In Europa
slapen we toch liever op iets zachts, zoals een kussen. Veel moderne kussens
hebben ook een neksteun, zodat de nek de juiste houding heeft tijdens het
slapen. Maar bij ons is deze zacht. (Kussen
uit hoes halen en neksteun laten zien)
De
vulling van een kussen
Zoals
ik al zei, werden kussens vroeger gevuld met stro, paardenhaar, wol of pluimen.
Later werd dat voornamelijk dons, veren, en kapok. Pas de laatste 50 jaar heeft
de kussenindustrie zich echt ontwikkeld en is men gebruik gaan maken van kunst
of niet natuurlijke produkten. Voor
een vulling is het belangrijk dat hij vocht op kan nemen (zweet), goede
ondersteuning geeft en in vorm blijft.
Ik
zal nu wat vertellen over de verschillende soorten vullingen.
Dons
en veren
Dons
zijn veertjes afkomstig van jonge watervogels, meestal eenden en ganzen
(plaatje, hier zie je een eend, gans en donsveertjes).
Het
zijn veertjes die ze zelf verliezen, de vogels worden dus niet geplukt. Dons is
licht en als het samengedrukt wordt, gaat het niet kapot.
Dons
bestaat uit een kleine vaste kern waaruit kleine haartjes met tandjes komen die
naar alle richtingen uitstaan. Deze tandjes klitten en zorgen
ervoor dat de dons niet kapot gaat als we er op gaan liggen.
Donzen
kussens zijn maar voor een deel gevuld met dons, ze worden verder gevuld met
gewone veren. We kennen:
·
halfdons,
daar zit maar een heel klein beetje dons is en veel veren.
·
dons,
dan is iets meer dan de helft van het kussen gevuld met dons.
·
en
voldons, ook daar zit nog een heel klein beetje veertjes doorheen
(veertjes laten zien, hier zie je een mengsel
van dons en veren.)
Wol
Wol
is goed geschikt om kussen mee te vullen, omdat wol goed vocht kan opnemen en
het snel weer aan de buitenlucht afgeeft. Daardoor voelt je kussen niet nat aan.
En natuurlijk is wol lekker zacht, maar wel stevig. (plaatje,
hier zie je een kussen met wol gevuld)
Aan
de kapokboom groeien noten van 15 tot 
Hierin
zitten de zaadjes van de kapokboom. Deze
noot is als een zacht bedje gevuld met lange holle vezels.
Die
vezels vormen de eigenlijke kapok.
(kapok
laten zien, dit is hele oude kapok, het zijn geen vezels meer maar allemaal
kleine stofjes)
Als
de noten rijp zijn, barsten ze open en is de kapok zichtbaar.
(plaatje,
hier zie je zo’n kapok pit, waar het kapok uitkomt)
De noten worden met stokken of ladders geplukt en met de handen opengemaakt. De zaden en de buitenkant worden verwijderd en de kapok wordt gedroogd. Door de gedroogde kapok omhoog te blazen wordt de kwaliteit bepaald: hoe hoger het geblazen wordt, hoe lichter de kapok en dus hoe hoger de kwaliteit.
Gierstkaf/speltkaf
Spelt
en gierst zijn graansoorten. (plaatje, dit is gierst en dit is spelt)
gierst/gierstkorrels
spelt
Het
buitenste vliesje van een tarwekorrel heet ook wel het kaf. Het kaf wordt van de
tarwe gescheiden omdat we die niet kunnen verteren. Het kaf is dus eigenlijk
restafval. Tegenwoordig gebruiken ze dit kaf om kussens mee te vullen.
Latex/schuimrubber
Schuimrubber
kussens zijn
gemaakt van rubber. (binnenkant eigen
kussen laten zien, dit is een schuimrubberen kussen). De
grondstoffen voor rubber zijn kunstlatex en natuurlatex. Kunstlatex wordt
gemaakt uit aardolie en natuurlatex wordt gemaakt van het melksap van de
rubberboom die groeit in tropische gebieden. Bij een gezonde rubberboom wordt
een diepe snee in de stam gemaakt en hieruit druppelt het melksap. (plaatje,
hier zie je dat, uit de snee druppelt het sap dat wordt opgevangen in een bakje)
Aan dit sap worden produkten toegevoegd om te voorkomen dat het hard of
stroperig wordt. Vervolgens
wordt het sap opgeklopt zodat het luchtig wordt en daarna wordt het in mallen
gegoten voor de goede vorm. Meer
dan driekwart van de schuimrubber kussens zijn gemaakt uit een standaard mengsel
van veel kunstlatex en weinig natuurlatex. Kussens
die gemaakt zijn van ‘natuurrubber' of 'natuurlatex' bestaan voor tenminste 70
% uit natuurlatex.
Kunst
vezels
Kunstvezels
komen niet uit de natuur, zoals de vorige vullingen, maar worden in een fabriek
gemaakt. Voorbeelden hiervan zijn
polyester en tempur.
Tempur
Het
TEMPUR materiaal is oorspronkelijk ontwikkeld in de jaren 1970 bij NASA in
Amerika. Het is gemaakt om het zitcomfort te verbeteren in raketten en space
shuttles. Het is een soort schuim dat stevig aanvoelt en door de
lichaamstemperatuur de vorm van je lichaam aan neemt. (plaatje, op dit plaatje zie je hoe het tempur door de lichaamswarmte de
vorm van de hand heeft aangenomen). Tempur wordt ook wel traagschuim
genoemd.
Ik zal nu de bak met verschillende vullingen rond laten gaan, zodat jullie er allemaal aan kunnen voelen.
Kussengevecht (niet hardop
zeggen)
Naast
slapen zijn kussens natuurlijk ook zeer geschikt voor iets anders. Regelmatig
wordt er een aanslag gedaan op het wereldrecord Kussengevecht.
Dit is het einde van mijn spreekbeurt, heeft er nog iemand vragen?
Einde
SAMENVATTING
Hoofdkussens
Waarom
over het hoofdkussen
(veel soorten kussens)
Een
goed kussen is belangrijk
(ontspannen
wervelkolom = goede nachtrust)
De
geschiedenis.
·
Bronstijd
(eerste bedden)
·
Egyptenaren
(eerste bedden als onze)
·
Galliërs/oude
Europeanen
(mos/bladeren)
·
1200
jaar geleden
(oorkussen met gras)
·
België
·
100
jaar geleden
(veel kussens)
De
neksteun
(Egyptenaren
3000 jaar voor Christus)
(China, Japan en Oceänie)
De
vulling van een kussen
(vroeger)
(50 jaar geleden)
Dons
en veren
(halfdons, dons en voldons)
Wol
(vocht/zacht)
Kapok
(noot)
(kwaliteit)
Gierstkaf/speltkaf
Latex/schuimrubber
(natuur
en kunst)
(rubberboom)
Kunst
vezels
(polyester/tempur)
(NASA)
(traagschuim)
Kussengevecht
(video Hart van Nederland)
Einde
Wil je meer weten over Hoofdkussens?? Kijk dan bij Google.