Vogelspinnen

 door

Ralf Exoo

 

 

 1.   Griezelverhalen

 

Over spinnen zeggen ze dat ze eng zijn. Maar wist je eigenlijk wel dat het juist heel nuttige dieren zijn. Er is onderzocht dat ze ongeveer 80% van alle ongedierte opeten. Dus als ze er niet waren, konden we misschien niet leven omdat er veel teveel vliegen enzo zouden zijn.

 

Mensen denken dus ook dat vogelspinnen vies en gevaarlijk zijn. Maar eigenlijk zijn vogelspinnen banger voor jou dan jij voor hen. Vogelspinnen worden gebruikt in griezelfilms.

Dat is jammer want vogelspinnen zijn eigenlijk heel mooi om te zien. En voor mensen zijn ze zelden gevaarlijk. Het grootste wat een vogelspin kan eten is een muis.

Vogelspinnen die wij zien (in dierentuinen bijvoorbeeld) zijn even groot als een hand van een volwassen mens. Dus ze zijn groter dan de spinnen in ons land. Maar er zijn ook wel grotere exemplaren, hoor! 

 

2.   Vijanden

 

In dierenwinkels kun je soms vogelspinnen kopen. Er zijn best veel mensen die vogelspinnen in huis hebben in een terrarium. Maar als huisdier is zo’n vogelspin niet echt geschikt, je kunt hem nooit eens lekker knuffelen.

De spin is een nachtdier. Overdag zit hij stil op een verborgen plekje.

De grootste vijand van een vogelspin is de mens. Maar natuurlijke vijanden heeft hij ook zoals roofvogels en wat dacht je van katachtigen. 

 

3.   Veldkenmerken

 

De meeste vogelspinnen kun je vinden in Zuid- en Midden-Amerika, maar ook in Aziλ en Afrika komen ze wel voor. Eigenlijk kan je zeggen je ze altijd in warme landen kunt tegenkomen. Wat heel belangrijk is voor deze spinnen is dat de lucht heel vochtig is, dat hebben ze nodig om te kunnen leven. 

 

4.   Kenmerken van de vogelspin

 

Een vogelspin en alle andere spinnen zijn geen insecten.

Dat kan je zien aan de poten insecten hebben er zes en spinnen acht en nog twee voelsprietjes die noemen we palpen.

 

Vogelspinnen hebben twee lijfsoorten: het kopborststuk en het achterlijf. De huid is hard en bedekt met haartjes. De huid is tegelijkertijd het geraamte, dus een spin heeft geen botten.

Ook hebben spinnen acht ogen. Ondanks al die ogen ziet de vogelspin slecht.

Hij kan licht en donker onderscheiden en schrikken van een schaduw. En hij kan niet verder kijken dan 10 centimeter.

 

Een vogelspin eet vooral insecten en andere kleine dieren. Ook soortgenoten omdat hij slecht ziet. Hij zit rustig te wachten tot er een prooi voorbij loopt. Met zijn poten voelt hij de kleinste trillingen. Zo voelt hij ook voetstappen van een krekel of een sprinkhaan.

 

Wij mensen stampen veel te hard zo kan hij ons niet aanzien voor een prooi. Bovendien ziet hij zo slecht dat hij ons grote lichaam niet eens kan zien.

            

5. Verdediging

 

Vogelspinnen hebben een reeks verdedigingsmechanismen tegen eventuele vijanden. 

Een aantal gaat op de rug op de grond liggen met het voorste deel van het lichaam en de voorpoten omhoog om de vijand te laten schrikken. Andere keren hun achterwerk er naar toe en spuiten hem een vies geurtje recht in het gezicht.

 

In andere gevallen strijkt de vogelspin met zijn poten fijne haartjes van zijn achterlijf af die hij naar zijn tegenstander toe wappert. Ieder haartje is met fijne naaldjes bedekt.

Als deze met huid of ogen in contact komen is dat niet alleen pijnlijk, maar ook gevaarlijk. Die haren noemen ze brandharen.

 

Deze tactieken worden toegepast tegen vijanden zoals neusbeer, wasbeer en stinkdier, die vogelspinnen uitgraven uit hun verstopplaatsen, en ook tegen vogels, hagedissen en kikkers die hen pakken als ze buiten hun verstopplaatsen komen.

 

De absolute doodsvijand van de Vogelspin is de op spinnen jagende wesp, die bekend staat onder de naam Spinnendoder. Deze wesp verlamt de spin met een steek.

Dan sleept hij hem naar zijn holletje en bewaart hem voor eten voor zijn larven.

De meeste vogelspinnen zijn, in weerwil van hun griezelige reputatie, vredelievend, en vallen alleen naar mensen uit als ze geprikkeld raken.

 

6.   Verwanten

 

De verwanten van de vogelspin zijn spinnen (alle soorten) en de schorpioen.

 

7. De paring

 

Als het mannetje bij het vrouwtje is gekomen moet hij oppassen, want het vrouwtje kan hem voor een prooi aanzien. 

Hij moet het vrouwtje eerst in de juiste stemming brengen. Dat doet hij door met zijn achterpoten te trommelen. Zo vertelt hij het vrouwtje dat hij geen lekker hapje is. Eenmaal dichterbij gekomen, tilt het kleine mannetje het vrouwtje op. Hij houdt met zijn voorpoten de gifkaken van het vrouwtje in bedwang en kruipt onder het vrouwtje. Nu kan hij met de voelpootjes bij de geslachtsopening van het vrouwtje komen. Die opening zit midden onder het achterlijf. Met de voelpootjes stopt hij een spermaballonnetje in de opening.

Daarna moet hij maken dat hij wegkomt.

 

 8. Dodelijke liefde: Na de paring….

 

 

Het mannetje ligt op zijn rug onder het vrouwtje.

 

 

Het vrouwtje zet haar tanden stevig in de mannetjesspin.

 

 

 

 

Het mannetje kan niet op tegen het grotere vrouwtje en wordt ingespoten met gif.

 

 

 

Het mannetje spartelt nog een hele poos tegen en probeert weg te komen.

 

 

 

 

 

 

Na deze strijd liggen beide spinnen een hele poos stil

 

 

 

 

Nu begint het vrouwtje om het mannetje heen te lopen. 

 

 

Het mannetje is nu totaal weerloos en hij gaat er beslist aan! 

 

 

Na een poosje sleept het vrouwtje hem mee naar haar hol en dan……….

ETENSTIJD!! 

 

9. Vervelling

 

Een vogelspin vervelt omdat hij moet groeien. Iedere keer als een vogelspin vervelt, krijgt zijn vel een mooiere kleur en wordt hij aardig wat groter.

 

Voordat hij gaat vervellen, zal hij een tijdje stoppen met eten. Na een poosje gaat hij op zijn rug liggen met zijn poten helemaal uitgestrekt in de lucht. Het ziet er raar uit, maar zo hoort het wel. Als hij een tijdje op zijn rug ligt, begint zijn bloeddruk te stijgen en dan barst hij open. Eerst aan de voorkant, dan op zijn buik en aan de zijkanten. Hierna gaat de vogelspin op zijn zij liggen en dan kun je zien hoe zijn poten langzaam uit zijn oude vel glijden. Daarna gaat hij rustig en uitgestrekt liggen. Dit is nodig omdat hij helemaal, ook zijn tanden, weer hard moet worden. Het duurt ongeveer 2 weken voordat hij weer helemaal okee is.Zodra zijn tanden weer hard zijn en een donkere kleur hebben, kan de spin weer eten. Die is dan natuurlijk wιl uitgehongerd na dit zware werk van vervellen! Het aantal vervellingen hangt af van de grootte van de spin.

De tijd tussen twee vervellingen is erg verschillend en hangt dus af van de grootte van de spin en de soort. Jonge spinnen (ook wel “spiderlingen” geheten) kunnen in het begin elke 4 weken vervellen. Spinnen van 3 ΰ 4 cm groot vervellen ongeveer 1 keer in de drie maanden. Volwassen vrouwtjes vervellen ook nog, hoe vaak is afhankelijk van de soort. Volwassen mannetjes vervellen niet meer.

 

 

Dit is een vervelling van de Theraphosa Blondi, de spin die het grootst kan worden

 spinDe vervelling van een Theraphosa blondi.

 

Dit is een rijtje vervellingen van dezelfde Theraphosa Blondi in 1 ½ jaar tijder zie je de opeenvolgende vervellingen van een Theraphosa blondi vanaf nymphe II tot anderhajaar later.
Hier zie je de opeenvolgende vervellingen van een Brachypelma emilia, over een periode van twee jaar.

Hier zie je de vervellingen van een andere soort Vogelspin (Brachypelma emilia) in 2 jaar.

 

10. Extra weetjes

 

*            Wist je dat vogelspinnen al bestonden in de oertijd dat is 180 tot 135 miljoen jaar geleden?

 

*            Wist je dat er zo’n 40.000 soorten spinnen en dat er slechts 850 soorten vogelspinnen bekend zijn?

 

*            Wist je dat Britse spinnen (gιιn vogelspinnen, maar toch…) bij elkaar per jaar ongeveer evenveel kilo’s insecten eten als alle Britse mensen samen wegen?

 

*            De naam “vogelspin” komt van het feit dat sommige vogelspinnen kleine vogels als prooi opeten. De eerste ontdekkingsreizigers in Latijns-Amerika ontdekten dat. Nog een reden is dat sommige vogelspinnen die in bomen leven zich bij gevaar pardoes uit de boom op de grond laten vallen. Soms gaan ze echter van tak tot tak, waarbij ze hun poten helemaal uitspreiden. Ze zweven dan als het ware en soms lijkt het zelfs op vliegen…

 

*            Een vrouwtjesspin kan wel 25 tot 30 jaar oud worden. Mannetjes worden niet ouder dan 4-7 jaar. En meestal halen ze dat niet eens, omdat ze na het paren nogal eens door het vrouwtje worden opgegeten…

 

*            Als een spin een poot verliest, groeit deze stukje bij beetje weer aan. Dit gebeurt tijdens de vervelling (hij heeft er zo’n 3 van nodig).

 

*            De grootte van een vogelspin verschilt van 3 centimeter, dat is een Spaanse soort, tot zo’n 30 centimeter. En dat is de Theraphosa Blondi (foto). Die op de foto is nog “maar” 11 centimeter

 

 

 

*            In het engels heten vogelspinnen “Tarantulas”. Dat is best verwarrend, want de echte Tarantula (foto) is een wolfspin en dus gιιn vogelspin.

 

 

 

Vragenblad:

 

1.     Waar komt de naam ‘Vogelspin’ vandaan?

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

 

2.     Hoeveel soorten Vogelspinnen zijn er bekend?

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

 

3.     Hoe groot kan de grootste Vogelspin worden?

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

 

4.     Waar komen Vogelspinnen voor in de natuur?

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

 

5.     Wat is een Tarantula?

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

Wil je meer informatie over de vogelspin?? Kijk dan bij GOOGLE.

Google

 

 Terug naar spreekbeurten